Metro Eireann

The New Irish

An Outside View/Léargas Taobh Amuigh

Last update: Sunday, January 15, 2012, 02:13 | © Metro Éireann

Iriseoir agus staraí Gearmánach é Guido Knopp, a d’fhoilsigh sraith fhada leabhar faoi ghnéithe conspóideacha de stair a thíre don ghnáthléitheoir. Is é an leabhar is deireanaí a tháinig óna pheann ná Das Weltreich der Deutschen, is é sin, Reich Domhanda na nGearmánach. Caitheann an saothar seo súil ar an gcoilíneachas Gearmánach, nach cuimhin lena lán inniu. Chaill an Ghearmáin a cuid coilíneachtaí i ndiaidh an Chéad Chogadh Domhanda. Mar sin, nuair a thosaigh tréimhse na gcogaí saoirse sa Tríú Domhan, ní raibh coilíneachtaí Gearmánacha ann a thuilleadh. Agus le firinne, ní raibh mórán acu riamh.

Caith níos fearr leat féin ar feadh bliana sona nua - Be nicer to yourself for a happy New Year

Last update: Thursday, December 15, 2011, 00:14 | By: Siún Ní Dhuinn

Tá sé de nós againn a bheith an-dian orainn féin, go háirithe ag an am seo den bhliain. Geallaimid dúinn féin nach n-íosfaimid aon seacláid nó aon phrátaí agus go ndéanfaimid aclaíocht chuile lá agus nach n-ólfaimid braon alcóil.

Ar oíche ghealaí… - On a moonlit night...

Last update: Thursday, December 1, 2011, 03:26 | By: Siún Ní Dhuinn

Is ait liom go bhfaighim suaimhneas áirithe nuair nach féidir liom néal codlata a fháil. Tharla sé an tseachtain seo caite: dhúisigh mé gan chúis thart ar 3 agus ní fhéadfainn dul ar ais a luí. Léigh mé cuid de mo leabhar (bailiúchán gearrscéalta de chuid Cormac McCarthy) ach ní raibh spéis agam ann. D’ól mé gloine uisce, ar eagla gurb é an tart a mhúscail mé. Chuir mé an raidió ar siúl. Ach pé rud a bhí cearr liom, ní raibh mé in ann titim ar ais a chodladh.

Béal-litríocht agus stair in Éirinn agus Afraic - Oral literature and history in Ireland and Africa

Last update: Thursday, December 1, 2011, 03:25 | © Metro Éireann

An chuid is mó den ábhar léitheoireachta atá againn i nGaeilge dhúchasach na Gaeltachta is éard atá ann ná béaloideas – na scéalta a bhí á n-insint chois tine ag na seanchaithe. Ar ndóigh, ní féidir a rá nach mbeadh flúirse nua-litríochta ar fáil as Gaeilge inniu, fiú don té arbh fhearr leis gan ach leabhair le cainteoirí dúchais a léamh. Mar sin féin, an t-ábhar scribhneora a dteastaíonn múnlaí na cainte dúchasaí uaidh le stíl cheart Gaeltachta a fhoghlaim, is dócha go bhfaighidh sé riachtanach sa deireadh dul ar lorg na ndíolamaí béaloidis.

Mo fhéiniúlacht ar líne - My Online Identity

Last update: Tuesday, November 15, 2011, 13:16 | © Metro Éireann

Chláraigh m’athair ar Facebook le déanaí. Rinne sé cairdeas le mo chairde, a chairde agus cairde mo dheirféar ar an bpointe. Anois, tá sé gafa ag an bhfeiniméan, ar nós gach éinne eile. Nuair a fuair mé an cuireadh chun cairdis ó m’athair, baineadh geit asam.

Thabhairt cothrom le dáta stádas: ar fáil - Status update: available

Last update: Tuesday, November 1, 2011, 14:37 | By: Siún Ní Dhuinn

Samhlaím nach bhfuil muid buíoch go leor, mar phobal don idirlíon. Glac leis go bhfuil mé ag caint mar gheall ar phobal na Gaeilge. De dheasca Facebook, Twitter, Linkedin, YouTube, Skype, Tumblr agus blaganna, tá online presence ag gach mac máthar. Is trí na líonraithe shóisialta seo a chuireann daoine iad féin in iúl anois cruthaítear féiniúlacht, go fíorúil ar líne.

Bratach na saoirse - The flag of freedom

Last update: Tuesday, November 1, 2011, 14:36 | © Metro Éireann

Inniu, agus na náisiúin Arabacha ag cur troda ar son a saoirse, is mithid dom cuimhneamh ar cheann de na teagmhálacha de thaisme a bhíonn chomh coitianta sin ar an idirlíon. Today, with the Arabic nations fighting for their freedom, it is the right time to remember one of those random encounters that are so common online.

Imram: Ceiliúradh sa phríomhchathair - Celebration in the capital

Last update: Saturday, October 15, 2011, 10:08 | By: Siún Ní Dhuinn

Ní dóigh go bhféadfaí teacht ar sceideal níos cuimsithí ná níos ilghnéithí ná sceideal Imram na bliana. I don’t think you could find a more comprehensive or multi-faceted schedule than this year’s Imram programme.

An Gael iltíreach - The cosmopolitan Gael

Last update: Saturday, October 15, 2011, 10:06 | © Metro Éireann

Iad siúd in Éirinn nach maith leo an Ghaeilge, is éard a áitíonn siad orainn ná nach bhfuil ar a aird ag scríbhneoir na Gaeltachta ach cúrsaí na tuaithe agus an bhaile bhig. Ar ndóigh, níor léigh na ‘saineolaithe’ sin oiread is aon leabhar amháin as a stuaim féin sa teanga, ach murar léigh, ní hionann sin is nach mbeadh barúlacha láidire acu i dtaobh litríocht na Gaeilge – a mhalairt ar fad. Those people in Ireland who don’t like the Irish language always tell us that literature written by native speakers isn’t about anything other than country and village life. Of course, those ‘experts’ never read as much as one book in the language except when forced to, but that does not mean they wouldn’t have strong opinions on literature in Irish – quite the opposite.

Slán leis an samhradh - Goodbye to summer

Last update: Thursday, September 1, 2011, 09:13 | © Metro Éireann

Tá an samhradh thart, dá dtabharfá samhradh air. Bíonn a fhios agam go bhfuil na laethanta gearra ag teacht inár dtreosa nuair a bhíonn an comórtas Rós Thrá Lí ar an teilifís, rud a tharla le déanaí. Ach ní bheidh mé ag caoineadh faoi imeacht an tsamhraidh – cuirim fáilte is fiche roimh an bhfómhair. The summer is over, if you could call it a summer. I always know that the days will be shortening when the Rose of Tralee competition comes along, and there it was only a few days ago. But I won’t be lamenting the days of summer – I’ll welcome the autumn with open arms.

Demand for Irish at third level ‘highlights the importance of our native language’

Last update: Thursday, September 1, 2011, 09:12 | © Metro Éireann

Sinn Féin’s education spokesperson has expressed his belief that the growth in demand for Irish language courses at universities across Ireland illustrates the importance of retaining the language within the school curriculum.

Madagascar - teanga agus ceol - Madagascar - language and music

Last update: Thursday, September 1, 2011, 09:12 | © Metro Éireann

Nuair a chríochnaigh mé an deichiú bliain ag obair do m’fhostóir, fuair mé bónas a chaith mé ar théacsleabhair theangacha éagsúla, mar is dual dom. After 10 years working for my present employer, I received a bonus which I spent on – what else? – textbooks of different languages, particularly ones I had no idea about.

Éireann tar éis teacht ar bhealach fada - Ireland has come a long way

Last update: Monday, August 15, 2011, 19:33 | By: Siún Ní Dhuinn

Chonaic mé The Guard le déanaí chomh maith le neart daoine eile ar fud na tíre. Is scannán bunaithe in Éirinn atá ann, rud nach bhfuil neamhchoitianta, ach an rud atá neamhchoitianta ná an stíl réalaíoch ach le rian an ghrinn go tréan ann.

An cineál litríochta a theastaíonn uaimse don Ghaeilge - The kind of Irish literature I want

Bhí mé díreach ag brabhsáil leathanaigh ghréasáin an tsiopa leabhair Litriocht.com le súil is go dtiocfainn ar nua-fhoilseachán suimiúil éigin. Ansin, áfach, fuair mé radharc ar na focail ”úrscéal turgnamhach”, agus bhí an lá curtha ó mhaith orm mar sin. Nó is é mo thuairim gurb é sin an cineál litríochta is lú a theastaíonn uainn, más mian linn an Ghaeilge a chur ar ais i mbéal an phobail nó, ar a laghad, a chur ar chumas na ndaoine cultúr na Gaeilge a mheas mar is cóir.

Is é foréigean aon iontas - Violence is no surprise

Last update: Friday, July 15, 2011, 22:16 | By: Siún Ní Dhuinn

Is cúis iontais é do chuid de mhuintir dheisceart na tíre go mbíonn trioblóid, foréigean agus doirteadh fola ó thuaidh ar lá áirithe amháin den bhliain, chuile bhliain. Some people of the south of Ireland are still surprised by the violence and bloodspill expected in the North on one particular day of the year.

Höglund has a fresh take on the Irish language

Last update: Friday, July 15, 2011, 22:15 | By: Chinedu Onyejelem

Panu Petteri Höglund is a Finland-based translator and linguist who has been studying the Irish language from the comfort of his home country for nearly 16 years.

Ar fud na glúnta - Across the generations

Last update: Friday, July 1, 2011, 17:50 | By: Siún Ní Dhuinn

Tugaim rudaí áirithe faoi deara nuair atá mé timpeallaithe ag mo theaghlach. Chaith mé oíche i measc daoine aosta ag breithlá 90 mo sheanathar le déanaí.

Crowe’s disappointment at lack of joint initiative on language

Sinn Féin’s education spokesperson has expressed disappointment that no joint initiatives are currently planned by the National Council for Curriculum Assessment (NCCA) to advance the development of the Irish language sector on an all-Ireland basis.

First Prev 1 2 3 ... 10 11 12 Next Last